Tegoroczny Kongres Polskiego Przemysłu Gazowniczego, stanowiący jubileuszową, dziesiątą edycję wydarzenia organizowanego przez Izbę Gospodarczą Gazownictwa, był jednym z najważniejszych spotkań branży w 2026 roku. Obradom towarzyszyło hasło „Gazownictwo po 2025 roku: odporność systemu i kierunki rozwoju”, które trafnie oddaje skalę wyzwań stojących przed sektorem w warunkach transformacji energetycznej, presji regulacyjnej oraz zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Odbywający się w dniach 20-21 kwietnia w Łodzi Kongres stworzył przestrzeń do szerokiej, wielowymiarowej debaty z udziałem przedstawicieli administracji publicznej, instytucji europejskich, operatorów infrastruktury, przemysłu oraz świata nauki, koncentrując się na zagadnieniach kluczowych dla przyszłości gazownictwa – od bezpieczeństwa systemu i kierunków rozwoju infrastruktury, przez współpracę międzynarodową, aż po rosnącą rolę gazów nisko- i zeroemisyjnych w procesie dekarbonizacji gospodarki.
Wydarzenie rozpoczęło się od wystąpienia Prezesa Izby Gospodarczej Gazownictwa, Członka Zarządu ds. Upstream, dr Wiesława Prugara, który powitał uczestników oraz podkreślił szczególny, jubileuszowy charakter tegorocznej edycji Kongresu. W swoim przemówieniu zwrócił uwagę na rolę wydarzenia jako stałej i istotnej platformy dialogu dla całego sektora, a także zaakcentował skalę wyzwań stojących przed branżą gazowniczą – od transformacji energetycznej, przez rosnące wymagania klimatyczne, po dynamiczne uwarunkowania geopolityczne. Prezes wskazał jednocześnie na kluczowe znaczenie gazu ziemnego dla bezpieczeństwa energetycznego oraz stabilności systemu, podkreślając, że dotychczasowe doświadczenia potwierdzają odporność krajowej infrastruktury i zasadność konsekwentnie realizowanej strategii jej rozwoju. Wystąpienie wyznaczyło kierunek dalszych obrad, akcentując potrzebę współpracy, inwestycji oraz wdrażania innowacyjnych rozwiązań wspierających rozwój sektora w nadchodzących latach.
Następnie odczytany został list Pani Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski skierowany do uczestników Kongresu, który w imieniu autora przedstawił Dyrektor Departamentu Geologii, Pan Maciej Młynarczyk. W treści listu podkreślono znaczenie wzmacniania odporności krajowego systemu energetycznego w obliczu zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych i regulacyjnych, wskazując na rolę rozwoju infrastruktury, dywersyfikacji źródeł dostaw oraz współpracy regionalnej. Zwrócono również uwagę na postępującą transformację sektora, w której gazownictwo pełni funkcję stabilizującą, przy jednoczesnym przygotowaniu do rosnącego znaczenia gazów zdekarbonizowanych, takich jak biometan i wodór. W liście zaakcentowano także potrzebę dalszych inwestycji w bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej, rozwój kompetencji oraz współpracę międzysektorową jako fundament skutecznego przeprowadzenia zmian.
Kolejnym punktem programu była prezentacja Dyrektor Izby Gospodarczej Gazownictwa Teresy Laskowskiej, która przedstawiła przekrojowe spojrzenie na rozwój Kongresu Polskiego Przemysłu Gazowniczego na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. W wystąpieniu podkreślono, że KPPG ewoluował z branżowej konferencji w kluczową platformę dialogu integrującą przedstawicieli całego sektora – od operatorów i regulatorów, po administrację i środowisko naukowe. Zaprezentowano również trzy główne etapy rozwoju polskiego gazownictwa, od koncentracji na bezpieczeństwie dostaw i liberalizacji rynku, przez intensywny rozwój infrastruktury, aż po obecny etap transformacji i dekarbonizacji. Szczególną uwagę zwrócono na rolę Kongresu w kształtowaniu kierunków rozwoju sektora – poprzez formułowanie uchwał i rekomendacji, które znajdują odzwierciedlenie w działaniach legislacyjnych i strategicznych, a także na rosnące znaczenie współpracy międzysektorowej oraz rozwoju gazów zdekarbonizowanych w kontekście przyszłości branży.
Kolejnym punktem w agendzie była sesja I pt. „Strategiczne uwarunkowania dla gazownictwa”, moderowana przez Wojciecha Jakóbika, poświęcona kluczowym wyzwaniom stojącym przed sektorem w kontekście zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych i regulacyjnych. W dyskusji głos zabrali m.in. Piotr Listwoń Prezes Zarządu Towarowej Giełdy Energii oraz Renata Mroczek Prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Prezes Listwoń zwrócił uwagę na konieczność zwiększenia efektywności wykorzystania istniejącej infrastruktury oraz rozwój rynku handlowego gazu, w tym poprawę płynności i elastyczności obrotu. Z kolei Prezes URE podkreśliła postęp, jaki dokonał się w ostatnich latach w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, jednocześnie wskazując na potrzebę dalszego rozwoju pojemności magazynowych oraz dostosowania rynku do zmieniającej się struktury popytu, przy zachowaniu bezpieczeństwa jako nadrzędnego celu polityki energetycznej.
Istotny głos w debacie zabrali również przedstawiciele sektora wydobywczego i energetycznego. Wiesław Prugar, Prezes IGG oraz Członek Zarządu ds. Upstream ORLEN S.A., wskazał na znaczenie krajowego wydobycia jako jednego z filarów bezpieczeństwa energetycznego, przy jednoczesnych ograniczeniach jego dalszego rozwoju, podkreślając rolę dywersyfikacji dostaw. Robert Soszyński, Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych ORLEN S.A., zaznaczył, że Polska osiągnęła wysoki poziom zabezpieczenia dostaw, choć wyzwaniem pozostaje rozwój magazynowania gazu. Wątek międzynarodowy i technologiczny uzupełnił Francois Rongere, Wiceprezes Picarro, wskazując na rosnącą rolę regulacji metanowych jako impulsu do wdrażania innowacyjnych technologii ograniczających emisje. Z kolei dr hab. Bartłomiej Nowak z Akademii Leona Koźmińskiego, zwrócił uwagę na geopolityczne uwarunkowania rynku gazu oraz konieczność budowania przewag konkurencyjnych w oparciu o handel i pozycję Polski w regionie.
Perspektywę odbiorcy i wytwórcy energii elektrycznej przedstawił Tomasz Świetlicki Dyrektor Pionu Regulacji, Polska Grupa Energetyczna S.A, wskazując na rosnącą rolę gazu w procesie transformacji sektora elektroenergetycznego. Podkreślił, że Polska Grupa Energetyczna planuje rozwój znaczących mocy gazowych – sięgających nawet 10 GW do 2030 roku. Jednocześnie zwrócił uwagę na istotne bariery, w tym wysokie koszty przesyłu oraz relatywnie wyższe ceny gazu w Polsce w porównaniu do innych rynków europejskich, co bezpośrednio przekłada się na konkurencyjność krajowej gospodarki i ceny energii elektrycznej. Wskazał również na potrzebę lepszego wykorzystania istniejącej infrastruktury, w tym połączeń transgranicznych, a także na wyzwania związane z zapewnieniem odpowiedniego wolumenu gazu w przyszłości – w kontekście rosnącego zapotrzebowania może się bowiem okazać, że realizowane obecnie inwestycje, takie jak FSRU, nie będą wystarczające, co skłania sektor do poszukiwania dodatkowych źródeł dostaw.
Z kolei perspektywę operatorów systemu przesyłowego i dystrybucyjnego przedstawili Adam Bryszewski Wiceprezes Zarządu OGP GAZ-SYSTEM S.A. oraz Szymon Paweł Moś Prezes Zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa. Reprezentant GAZ-SYSTEM podkreślił, że krajowy system gazowy osiągnął wysoki poziom bezpieczeństwa i dywersyfikacji, co zostało potwierdzone w praktyce podczas okresów rekordowego zapotrzebowania, kiedy Polska była w stanie nie tylko zabezpieczyć własne potrzeby, ale również wspierać sąsiednie rynki. Zwrócił uwagę na dalszy rozwój infrastruktury, w tym projekty importowe – takie jak FSRU w Gdańsku – oraz działania w zakresie bezpieczeństwa, obejmujące zarówno ochronę fizyczną, jak i cyberbezpieczeństwo. Wskazał także na rosnącą rolę Polski jako regionalnego hubu gazowego. Z kolei Prezes PSG zaakcentował konieczność zapewnienia pełnej gotowości sieci dystrybucyjnej do obsługi zmieniającego się i rosnącego zapotrzebowania na gaz, podkreślając jednocześnie znaczenie działań optymalizacyjnych i pozyskiwania finansowania zewnętrznego w celu ograniczania kosztów dla odbiorców końcowych oraz utrzymania konkurencyjności rynku.
Sesja II pt. „Międzynarodowa współpraca energetyczna podstawą rozwoju regionu”, moderowana przez Wojciecha Jakóbika, koncentrowała się na roli współpracy regionalnej w budowie bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowo-Wschodniej. Piotr Kuś Dyrektor Generalny, European Network of Transmission System Operators for Gas (ENTSOG) podkreślił skalę transformacji europejskiego rynku gazu w ostatnich latach, wskazując na odwrócenie kierunków przepływów oraz zdolność Europy do skutecznego reagowania na kryzysy dzięki odpowiedniemu przygotowaniu i analizie rynku. Zwrócił również uwagę na rosnącą rolę biometanu jako lokalnego, stabilnego źródła energii wspierającego bezpieczeństwo dostaw. W podobnym tonie wypowiadał się Nemunas Biknius, Chief Executive Officer (CEO), AB Amber Grid, który na przykładzie państw bałtyckich wskazał, że wspólne, odważne projekty infrastrukturalne – takie jak FSRU w Kłajpedzie czy interkonektory – budują trwałe relacje i odporność regionu, umożliwiając skuteczne uniezależnianie się od zewnętrznych dostawców. Podkreślił, że dzięki odwadze i konsekwencji Państwa Bałtyckie mogły stopniowo odejść od infrastruktury będącej dziedzictwem Związku Radzieckiego i zdobyć upragnioną niezależność energetyczną.
Znaczenie współpracy międzynarodowej podkreślili również Lucie Boost Secretary General z Gas Infrastructure Europe oraz Kristoffer Mitens Chief Economist, Energinet. Wskazali oni, że kluczowe dla stabilności systemu jest nie tylko rozwijanie infrastruktury przesyłowej, ale także rozbudowa magazynów gazu oraz ścisła koordynacja działań na poziomie europejskim. Podkreślono, że infrastruktura fizyczna musi iść w parze z rozwojem rynku, w tym hubów handlowych, które determinują efektywne wykorzystanie zasobów. Jako przykład skutecznej współpracy regionalnej wskazano projekt Baltic Pipe, który wzmocnił bezpieczeństwo zarówno Polski, jak i Danii, jednocześnie otwierając nowe możliwości dla wydobycia na szelfie norweskim.
Prof. dr hab. inż. Andrzej Osiadacz z Politechniki Warszawskiej zwrócił uwagę na niewykorzystany w pełni potencjał Polski jako hubu gazowego, wskazując na możliwości lepszego zagospodarowania nadwyżek systemowych przy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi zarządzania. Z kolei Grzegorz Bujnowski, Dyrektor Wykonawczy ds. Handlu Gazem ORLEN S.A., podkreślił, że bezpieczeństwo dostaw do Polski jest obecnie zapewnione, a ORLEN działa aktywnie na rynku globalnym, rozwijając kompetencje handlowe i logistyczne, w tym w obszarze LNG. Szczególnie istotne są własne statki, zapewniające większy poziomi bezpieczeństwa. Wskazał również na rozwój koncepcji regionalnego hubu gazowego jako naturalnego kierunku dalszego rozwoju rynku – teraz z nazwą Baltic Eagle Gas Hub.
Perspektywę administracji oraz operatora systemu przesyłowego uzupełniły Katarzyna Flak Zastępca Dyrektora, Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej, Ministerstwo Energii oraz dr Agnieszka Ozga Dyrektor Pionu Transformacji Energetycznej, OGP GAZ-SYSTEM S.A. Podkreśliły one, że rozwój infrastruktury powinien uwzględniać nie tylko potrzeby krajowe, ale również pełnić funkcję stabilizującą dla całego regionu, wzmacniając odporność Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę na intensyfikację współpracy międzynarodowej, w tym z Ukrainą i Stanami Zjednoczonymi, a także na dalszy rozwój systemu przesyłowego w kierunku integracji nowych nośników energii, takich jak biometan i wodór. Wskazano, że dzięki dotychczasowym inwestycjom Polska dysponuje solidnymi fundamentami, które pozwalają przejść od budowy bezpieczeństwa krajowego do aktywnego współtworzenia bezpieczeństwa energetycznego całego regionu.
Sesja III pt. „Krajowe i zagraniczne źródła dostaw gazu”, także moderowana przez Wojciecha Jakóbika, koncentrowała się na roli upstreamu oraz strategiach zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym i rynkowym. Maciej Młynarczyk, Dyrektor Departamentu Geologii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wskazał, że choć Polska dysponuje określonym potencjałem zasobowym, jego wykorzystanie napotyka na istotne bariery – zarówno regulacyjne, jak i społeczne. Podkreślił, że krajowe warunki geologiczne i prawne nie pozwalają na proste przenoszenie zagranicznych modeli wydobycia, a kluczowe znaczenie dla sektora będą miały przyszłe zapisy dokumentów strategicznych, w tym KPEiK oraz planowana nowelizacja prawa geologicznego i górniczego. Zwrócił również uwagę na konieczność zachowania równowagi w ocenie nowych technologii, takich jak CCUS, oraz zapewnienia spójności polityki surowcowej i energetycznej państwa.
W podobnym tonie, choć z szerszej perspektywy systemowej, wypowiadał się prof. dr hab. inż. Stanisław Nagy z krakowskiej AGH, który podkreślił, że gaz ziemny pozostanie istotnym elementem transformacji energetycznej przez wiele kolejnych lat. W jego ocenie, mimo rosnącego zainteresowania biometanem i wodorem, paliwa te w najbliższym czasie będą miały raczej charakter uzupełniający. Profesor wskazał także na konieczność dalszego rozwoju infrastruktury magazynowej – nawet do poziomu około 8 mld m³ – jako kluczowego elementu zapewnienia stabilności systemu, szczególnie w kontekście rosnącej roli gazu w elektroenergetyce i ciepłownictwie. Podkreślił również znaczenie inwestycji w nowe technologie wspierające efektywność wydobycia.
Perspektywę działalności międzynarodowej i znaczenia aktywów zagranicznych przedstawił Cyryl Federowicz COO/CFO ORLEN Upstream Norway, który zaznaczył, że bezpieczeństwo energetyczne powinno być analizowane równolegle z efektywnością ekonomiczną. Wskazał, że wydobycie na Norweskim Szelfie Kontynentalnym – przekraczające 4,5 mld m³ rocznie – stanowi istotny filar stabilności dostaw do Polski, a jednocześnie generuje znaczące przychody umożliwiające dalsze inwestycje w rozwój infrastruktury i technologii. Podkreślił również, że proces dekarbonizacji obejmuje także sektor wydobywczy, m.in. poprzez ograniczanie emisji metanu oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych.
Ważnym elementem tej dyskusji były wystąpienia przedstawicieli ORLEN S.A. – Jacka Ciborskiego Dyrektora Wykonawczego ds. Rozwoju Upstream oraz dr Pawła Wilkosza Dyrektora Biura Podziemnych Magazynów. Pierwszy z nich zwrócił uwagę na stabilność krajowego wydobycia na poziomie ok. 3,5–4 mld m³ rocznie, przy jednoczesnych ograniczeniach dalszego wzrostu i konieczności maksymalizacji wykorzystania istniejących złóż poprzez zastosowanie nowoczesnych technologii, takich jak modelowanie cyfrowe. Z kolei przedstawiciel obszaru magazynowania podkreślił kluczową rolę magazynów gazu w zapewnieniu bezpieczeństwa systemu, co zostało potwierdzone zarówno w trakcie kryzysu z 2022 roku, jak i w kolejnych okresach zwiększonego zapotrzebowania. Zaznaczył, że dalsza rozbudowa infrastruktury magazynowej będzie konieczna, choć jej docelowa skala powinna być dostosowana do realnych potrzeb rynku i prognoz popytu.
Zwieńczeniem pierwszego dnia Kongresu była uroczysta Gala, która zgromadziła uczestników w mniej formalnej, lecz równie podniosłej atmosferze. Rozpoczęła się od wystąpienia Prezesa Izby – dr Wiesława Prugara, który podkreślił ważność i niezbędność prowadzonego dialogu i wielowymiarowość jej wątków. Następnie wystąpił Szef Gabinetu Politycznego Ministra Energii Konrad Gwóźdź, który odczytał zebranym list od Ministra Pana Miłosza Motyki. Następnie wręczone zostały odznaczenia państwowe, branżowe i honorowe Izby Gospodarczej Gazownictwa, stanowiące wyraz uznania dla osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju sektora. Odbyło się także wręczenie dyplomów ukończenia studiów MBA, co podkreśla szczególne znaczenie rozwoju kompetencji menedżerskich w branży energetycznej i aktywność IGG w tym zakresie Uroczystości towarzyszyła kolacja, sprzyjająca rozmowom i integracji środowiska, a jej oprawę artystyczną stanowił koncert „Midnight in New York” w wykonaniu Natalii Świerczyńskiej i Staszka Plewniaka, który wprowadził uczestników w klimat jazzu i muzyki filmowej, stanowiąc efektowne zwieńczenie dnia pełnego debat i spotkań.
Sesję IV pt. „Przyszłość gazów nisko i zeroemisyjnych – czy i kiedy zastąpią gaz ziemny?” moderował oraz dokonał wprowadzenia prof. dr hab. inż. Jerzy Kaleta, Wydział Mechaniczny Politechnika Wrocławska, nakreślając szeroki kontekst globalnych trendów transformacji energetycznej. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na dynamicznie rosnące znaczenie odnawialnych źródeł energii oraz gazów zdekarbonizowanych, takich jak biometan i wodór, podkreślając jednocześnie rosnącą rolę tzw. e-derywatów jako nośników energii możliwych do wykorzystania w istniejącej infrastrukturze. Wskazał, że światowa transformacja energetyczna coraz wyraźniej opiera się na ekonomice zielonych inwestycji, a zmiany geopolityczne dodatkowo przyspieszają odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz rozwiązań zwiększających suwerenność energetyczną. Odnosząc się do sytuacji Polski, podkreślił znaczący, choć wciąż niewykorzystany potencjał w obszarze biometanu oraz konieczność lepszego zagospodarowania krajowych zasobów i integracji z europejskimi inicjatywami infrastrukturalnymi, co w dłuższej perspektywie może umożliwić przejście od roli importera do eksportera zielonych nośników energii.
W trakcie dyskusji Adam Pawluć Członek Zarządu ds. Biznesu & Strategii, PGB S.A. wskazał, że jednym z głównych wyzwań dla rozwoju rynku biometanu w Polsce jest brak wystarczająco silnego popytu oraz niepewność regulacyjna, mimo istniejących mechanizmów wsparcia. Podkreślił, że doświadczenia rynków zagranicznych – w szczególności francuskiego – pokazują skuteczność modelu opartego zarówno na mniejszych instalacjach rolniczych, jak i dużych projektach przemysłowych. Z kolei Krzysztof Noga Prezes Zarządu Elenger Dystrybucja Sp. z o.o. zwrócił uwagę na potencjał biometanu jako paliwa mogącego pokryć istotną część krajowego zapotrzebowania na gaz, jednocześnie wskazując na bariery infrastrukturalne, w tym ograniczenia w zakresie przyłączeń do sieci.
Wątek regulacyjny i technologiczny rozwinął dr Paweł Gładysz President of the Board CCUS Poland Association, który podkreślił, że Polska pozostaje w tyle pod względem rozwoju regulacji dla technologii wychwytywania i składowania CO₂ w porównaniu do innych krajów europejskich. Zaznaczył, że brak stabilnych ram prawnych stanowi istotną barierę dla inwestorów, mimo rosnącego znaczenia tych technologii w polityce klimatycznej UE. Wskazał również na potrzebę dalszego rozwoju infrastruktury oraz kompetencji w tym obszarze, podkreślając rolę inicjatyw branżowych. Z kolei Szymon Byliński Dyrektor Biura Rozwiązań Transformacji Energetycznej w PKO Bank Polski przedstawił perspektywę sektora finansowego, akcentując konieczność realistycznej oceny opłacalności projektów dekarbonizacyjnych. Podkreślił, że kluczowe znaczenie dla finansowania inwestycji ma zapewnienie stabilnych przychodów, co w przypadku mi.in. projektów wodorowych pozostaje wyzwaniem ze względu na ograniczony poziom zakontraktowanego popytu.
Istotny głos w dyskusji zabrała również dr Agnieszka Ozga, Dyrektor Pionu Transformacji Energetycznej w OGP GAZ-SYSTEM S.A., która wskazała, że krajowa infrastruktura przesyłowa jest w dużej mierze przygotowana do integracji biometanu, choć wyzwaniem pozostaje dostępność sieci w niektórych regionach oraz wymagania techniczne po stronie producentów. Zwróciła uwagę na rozwój koncepcji punktów zbiorczych jako rozwiązania wspierającego przyłączanie nowych instalacji. W odniesieniu do wodoru podkreśliła, że jego rozwój będzie uzależniony od powstania zarówno podaży, jak i popytu, a obecnie brak jest wystarczającej liczby odbiorców gotowych do zakupu tego paliwa przy aktualnych kosztach.
Perspektywę administracji publicznej przedstawił Sławomir Bugalski, Ekspert w Wydziale Energetyki Lokalnej w Departamencie Odnawialnych Źródeł Energii Ministerstwa Klimatu i Środowiska wskazując na postępy w rozwoju rynku biometanu, ale także na konieczność dalszych działań legislacyjnych i strategicznych. Podkreślił, że rozwój sektora wymaga równoległej pracy nad regulacjami, integracją z infrastrukturą oraz mapowaniem potencjału produkcyjnego odnawialnych źródeł energii. Zaznaczył również, że trwają prace nad kluczowymi dokumentami, które mają stworzyć bardziej stabilne warunki dla inwestorów i przyspieszyć rozwój gazów zdekarbonizowanych w Polsce.
Wprowadzenie do Sesji V pt. „Współpraca międzysektorowa i wyzwania wewnętrzne dla branży” przedstawił jej moderator prof. dr hab. inż. Waldemar Kamrat, Dyrektor Centrum Energetyki Jądrowej Politechniki Gdańskiej, nakreślając szeroki kontekst transformacji energetycznej w Polsce na tle regulacji unijnych i uwarunkowań krajowych. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na rosnącą rolę polityki UE, w tym wymogów dekarbonizacyjnych, liberalizacji rynku oraz rozwoju połączeń transgranicznych, które wpływają na kształt krajowego systemu energetycznego. Moderując dyskusję, podkreślił konieczność wypracowania racjonalnego miksu energetycznego, uwzględniającego rozwój odnawialnych źródeł energii, energetyki jądrowej oraz magazynów energii, przy jednoczesnym utrzymaniu roli gazu jako paliwa przejściowego w procesie transformacji. Wskazał także na potrzebę przyspieszenia inwestycji w nowe technologie oraz integracji sektorów – w szczególności energetyki, gazownictwa i ciepłownictwa.
W trakcie dyskusji dr hab. inż. Stanisław Tokarski, z Centrum Energetyki AGH w Krakowie, zwrócił uwagę na brak aktualnej, spójnej polityki energetycznej odpowiadającej realiom rynkowym, wskazując na ryzyko powstania luki mocy w systemie elektroenergetycznym w wyniku odchodzenia od jednostek węglowych. Podkreślił konieczność zachowania paliw stabilizujących system, w tym węgla w nowocześniejszych jednostkach, oraz racjonalnego podejścia do kosztów transformacji, szczególnie w kontekście rosnących cen ciepła systemowego.
Perspektywę inwestycyjną przedstawił Paweł Majewski Dyrektor Departamentu Inwestycji PGE Energia Ciepła S.A., wskazując na realizowany przez PGE program budowy nowoczesnych elektrociepłowni opartych na zdywersyfikowanym miksie energetycznym. Podkreślił holistyczne podejście do transformacji, obejmujące zarówno źródła gazowe, jak i odnawialne oraz elektryczne. Z kolei dr hab. Grzegorz Tchorek, prof. IEN-PIB, Z-ca Dyr. ds. Ekonomicznych Instytut Energetyki-PIB zwrócił uwagę, że transformacja powinna uwzględniać lokalne uwarunkowania i dostępne zasoby, a jednym z naturalnych kierunków zmian jest postępująca elektryfikacja gospodarki.
Istotne wątki dotyczące funkcjonowania sektora ciepłowniczego poruszył Andrzej Gajewski, Prezes Zarządu, ORLEN Termika S.A., który podkreślił rosnącą współpracę między podmiotami branży oraz dynamiczny rozwój nowych technologii. Zwrócił uwagę na znaczenie dostępu do energii elektrycznej dla rozwoju nowoczesnych instalacji, takich jak pompy ciepła, a także na wyzwania związane z procesami inwestycyjnymi, w tym długotrwałymi procedurami administracyjnymi. Wskazał również na istotną rolę lokalnego potencjału technologicznego oraz problem ograniczonej zdolności mniejszych przedsiębiorstw do wdrażania innowacyjnych rozwiązań.
Z kolei Jacek Szymczak, Prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, przedstawił kompleksową ocenę sytuacji sektora ciepłowniczego, podkreślając jego trudną kondycję finansową oraz skalę wyzwań inwestycyjnych. Wskazał, że transformacja ciepłownictwa będzie wymagała znacznych nakładów finansowych oraz wykorzystania różnych źródeł finansowania – zarówno własnych, jak i publicznych oraz komercyjnych. Zaznaczył, że kluczowe znaczenie ma stworzenie stabilnych ram regulacyjnych oraz wdrażanie rozwiązań wspierających współpracę międzysektorową, a także przeciwdziałanie zjawisku odpływu odbiorców przemysłowych, które może negatywnie wpływać na stabilność całego systemu.
Wprowadzenie do Sesji VI pt. „Bezpieczeństwo infrastruktury w energetyce” przedstawił jej moderator dr hab. inż. Adam Szurlej, prof. Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, porządkując kluczowe obszary dyskusji oraz definiując podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem sektora. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na konieczność rozróżnienia pomiędzy „safety”, czyli ochroną przed zagrożeniami przypadkowymi, a „security”, odnoszącym się do zagrożeń zamierzonych, co stanowi fundament współczesnego podejścia do ochrony infrastruktury krytycznej. Nakreślił również szeroki zakres wyzwań obejmujących zarówno aspekty regulacyjne – w tym planowane zmiany w przepisach dotyczących sieci gazowych – jak i kwestie techniczne, związane z odpornością fizyczną infrastruktury, cyberbezpieczeństwem oraz zapewnieniem ciągłości działania systemu energetycznego. Wskazał także na znaczenie wymiany informacji między podmiotami sektora, rozwój nowych technologii zabezpieczeń oraz rosnące zagrożenia wynikające z sytuacji geopolitycznej, w tym doświadczeń związanych z atakami na infrastrukturę energetyczną w Ukrainie.
W trakcie dyskusji prof. dr hab. inż. Jakub Kupecki, Dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych, uznał, że bezpieczeństwo należy traktować jako kategorię niepodzielną, obejmującą zarówno infrastrukturę krytyczną, jak i strategiczną. Wskazał na rosnącą współzależność sektorów – gazowego, elektroenergetycznego i jądrowego – oraz konieczność kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem. Zwrócił również uwagę na dwa kluczowe obszary zagrożeń: fizyczny, związany z celowym uszkodzeniem infrastruktury, oraz cybernetyczny, który ze względu na niższy koszt i trudniejszą wykrywalność staje się coraz bardziej powszechny.
Aspekty praktyczne związane z cyberbezpieczeństwem przedstawił dr inż. Dariusz Pałka, Kierownik Działu Standardów i Architektury Cyberbezpieczeństwa, Pion Cyberbezpieczeństwa Gaz-System S.A., wskazując na konieczność systemowego podejścia do ochrony infrastruktury, obejmującego zarówno technologie, jak i czynnik ludzki. Podkreślił rolę wyspecjalizowanych zespołów typu CERT, ciągłego monitoringu systemów oraz regularnych szkoleń pracowników – w tym kadry zarządzającej – jako podstawy budowania odporności organizacji. Zwrócił uwagę, że współczesne bezpieczeństwo nie może być ograniczone do pojedynczej organizacji, lecz wymaga ścisłej współpracy krajowej i międzynarodowej oraz wymiany doświadczeń.
Doświadczenia operacyjne oraz przykłady realnych incydentów przybliżył Krzysztof Tomkiel, Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Energetyki Gas Storage Poland Sp. z o.o., wskazując na znaczenie odpowiednich procedur, aktualizacji systemów oraz przygotowania organizacyjnego na sytuacje kryzysowe. Podkreślił, że wiele zagrożeń wynika nie z braku technologii, lecz z niedostatecznego wdrożenia zasad cyberhigieny i zarządzania ryzykiem. Wskazał także na rosnące znaczenie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, która z jednej strony zwiększa możliwości ochrony systemów, z drugiej – może być wykorzystywana jako narzędzie ataku.
W trakcie dyskusji istotne wątki poruszyli również Dariusz Wieloch Prezes Zarządu GAS-TRADING S.A. oraz dr inż. Maciej Ginalski Country Manager, EDR Medeso Sp. z o.o. Prezes GAS-TRADING zwrócił uwagę na znaczenie rozproszonej infrastruktury oraz elastycznych modeli dostaw, w tym transportu LNG i mobilnych instalacji regazyfikacyjnych, które pozwalają na szybkie reagowanie w sytuacjach kryzysowych i zwiększają odporność systemu energetycznego. Podkreślił, że tego typu rozwiązania stanowią istotne uzupełnienie scentralizowanej infrastruktury i realnie wzmacniają bezpieczeństwo dostaw, szczególnie w okresach zwiększonego zapotrzebowania. Z kolei Maciej Ginalski wskazał na rosnącą rolę zaawansowanych narzędzi cyfrowych, w tym symulacji i tzw. bliźniaków cyfrowych, które umożliwiają testowanie różnych scenariuszy operacyjnych oraz identyfikację potencjalnych zagrożeń jeszcze przed ich wystąpieniem. Podkreślił, że technologie te – wspierane przez sztuczną inteligencję – stają się kluczowym elementem budowania odporności infrastruktury, pozwalając nie tylko reagować na incydenty, ale przede wszystkim skutecznie im zapobiegać.
Zwieńczeniem obrad X Kongresu Polskiego Przemysłu Gazowniczego było przyjęcie uchwały kongresowej, która stanowi syntetyczne podsumowanie najważniejszych kierunków rozwoju sektora w nadchodzących latach. W dokumencie podkreślono priorytetowe znaczenie bezpieczeństwa dostaw i dalszej dywersyfikacji źródeł gazu, a także potrzebę budowy silnej pozycji Polski jako regionalnego hubu energetycznego. Wskazano na konieczność rozwoju infrastruktury, w tym magazynów gazu, oraz wzmocnienia ochrony infrastruktury krytycznej – zarówno w wymiarze fizycznym, jak i cybernetycznym. Istotnym elementem uchwały było również wsparcie dla rozwoju gazów zdekarbonizowanych, w tym biometanu i wodoru, oraz technologii CCUS, przy jednoczesnym postulacie stworzenia stabilnych i przewidywalnych ram regulacyjnych dla inwestycji. Zwrócono także uwagę na rolę gazu jako paliwa stabilizującego transformację energetyczną oraz konieczność zapewnienia mechanizmów rynkowych chroniących odbiorców. Uchwała została opracowana przez Komisję Uchwał i Wniosków, której przewodniczył prof. dr hab. inż. Mariusz Łaciak z krakowskiej AGH, przy udziale prof. dr hab. inż. Waldemara Kamrata oraz dr hab. Grzegorza Tchorka, prof. IEN-PIB, i stanowi ważny głos środowiska w debacie nad przyszłością polskiego gazownictwa.
